Dok. #12

Zabrze, ul. Malczewskiego

Zabrze, ul. Malczewskiego/Sobieskiego

Zza winkla

Znów nocne impresje. Ale nie, w sumie sfotografowałem to wejście do klatki schodowej starej (nieodnawianej jeszcze - hurra!) kamienicy przy ul. Malczewskiego ze względu na wiszącą obok metalową (i historyczną) tabliczkę przynależności budynku do administracji nieistniejącego już przecież pobliskiego "Linodrutu". Trzeba udokumentować, zanim oblepią styropianem...
Zresztą tu wszytko historyczne: tabliczka, drzwi, schody, portal... Dużo jeszcze takich miejsc w Zabrzu, choć coraz mniej. A niech ocieplają, a my, fotografowie, uwieczniajmy te widoki, jak to drzewiej bywało, coby dzieciakom i wnukom kiedyś pokazać.

Szybki wypad

Mało mam ostatnio czasu, zatem w sobotę wieczorem, gdy nadarzył się dogodny moment, zabrałem syna 30 min do pobliskiego bloku na Sobieskiego, z którego jeszcze zdjęć dotychczas nie robiłem. W sumie wcześniej obskoczyłem sąsiednie bloki, zatem nie zakładałem, że ujrzę coś nowego. Jedno tylko, co mnie zmotywowało do wejścia do jego klatki schodowej, to fakt, że możliwe byłoby zrobienie z góry w końcu mojej ulicy, czyli Sobieskiego. 

I tak też się, po części, stało (pierwsze zdjęcie: Sobieskiego w kierunku Roosevelta), jednakże wymagało to wysunięcia aparatu na statywie ok 30 cm poza zewnętrzny parapet okna klatki schodowej (czyli ok 50 cm od ściany budynku!). Trochę to dużo - znów ryzykowałem upadkiem aparatu z wysokości. Muszę zaopatrzyć się w jakiś uchwyt mocujący statyw w poziomie. 

Drugie i trzecie zdjęcia dodałem już w zasadzie jako formalność - ot szerokie widoki z tego okna. Trzecie może najmniej interesujące (Sobieskiego i trochę z tyłu Malczewskiego), jednakże drugie o tyle ciekawe, że pokazuje, jak grupka bloków góruje nad płaską, niemal bez zabudowań, okolicą - jakby stały świeżo wybudowanej na placu budowy.

Interium Silesiana 02

Ul. Maczewskiego 3.

Zaczynamy od strychu i schodzimy w dół. Bardzo malownicze poddasze: szerokie, niskie i obszerne. Dwa mieszkania, dwie komórki i strych. A potem długie strome schody. Na piętrach ogólnodostępne balkony.

 

Przedsmak

Nie wyrobiłem się ze zdjęciami drugiej klatki, dlatego dziś tylko zapowiedź.

Interium Silesiana 01

Mocny tytuł, co? Nosiłem się z tym zamiarem już od dawna. W końcu zacząłem coś z tym robić. Wnętrza klatek schodowych starych zabrzańskich kamienic. Chciałbym udokumentować 100 z nich. Może to za dużo? Może za mało? Wszystkich się nie da. Wiele będzie podobnych. Na dłuższą metę może i nudne. Ale warto dokumentować nie tylko zmieniające się intensywnie dziś śląskie miasta, uwieczniać stare budynki przed remontem, ociepleniem lub wyburzeniem. Bo nie tylko zmienia się externum, ale i internum. Czyli klatki schodowe i mieszkania. O ile sfotografowanie mieszkań nie tkniętych remontem jest trudne, bo stanowi przekroczenie strefy prywatności ich mieszkańców i zresztą trudno naprawdę znaleźć takie nieruszane od wielu lat, tak klatki schodowe są dostępne, w pewnym zakresie publiczne i często jeszcze nie odnawiane. Poza tym mają ten specyficzny klimat, który ja czuję, bo sam wychowałem się w kolejowym familoku w Gliwicach-Łabędach, gdzie do dziś istnieją balustrady i schody wybudowane wraz z domem, czyli liczące już ponad 100 lat. I o ile inne elementy klatek, jak ściany, drzwi mieszkań, oświetlenie, są zmieniane często i stanowią najnowszy ich element, tak balustrady i schody w wielu przypadkach są nieruszane (ok, poza może malowaniem). Jednak ja będę szukał tych najstarszych, najbrzydszych, gdzie znaleźć można jeszcze bogactwo faktur, kolorów i "aranżacji" (np. wałek na ścianie).

Na pierwszy ogień idzie kamienica "prawa" z tego posta, co już zapowiadałem. Następna będzie "lewa".

 

Z góry

Lubię mieć okazję fotografowania architektury z góry. To taka odmienna, bardziej oryginalna perspektywa, niedostępna dla wszystkich. Wczoraj nadarzyła się przypadkowa okazja. Fotografując poniższe dwie kamienice u zbiegu ul. Sobieskiego i Malczewskiego, zauważyłem w  o t w a r t y m oknie klatki schodowej, stojącego obok bloku, dwóch mężczyzn. A że w tamtejszych blokach to rzadkość (okna z klatek są uchylane, aparatu nie wystawisz - można fotografować tylko przez szybę lub z czyjegoś mieszkania), postanowiłem dostać się do środka i sfotografować z takiego okna poniższe stare kamienice. Pokonałem domofony, windę i uchwyciłem kilka kadrów. Poniżej jeden z nich. W ogóle postanowiłem przyjrzeć się bliżej tym kamienicom, ale więcej w następnych postach.

Postój

Dziś po prostu obrazek. Ulica Malczewskiego.

Budynek narożny

Kamienica ta stoi przy skrzyżowaniu ul. Sobieskiego i Malczewskiego. Jest ona jedyną pozostałością zabudowań wyburzonych pod budowę os. Sobieskiego, którego fragmenty bloków są również widoczne na tym zdjęciu. Próbowałem go juz kiedyś kilka razy fotografować (tu, tu i tu), ale od strony bocznej elewacji jeszcze nie. I chyba bym tego nie zrobił, gdyby nie jakiś wyjątkowy brak elementów przesłaniających widok tej elewacji (brak liści, to jedno, ale wysprzątany/przeczesany z krzaków park na pierwszym planie, to drugie). Z tej strony nie widać wszakże jego "narożności", ale za to lepiej widać jego prostokątną trójpiętrową elewację, który to widok dla mnie był dużą nowością, choć stoi niedaleko mojego domu.

Stare kasyno Deichsla

Zdjęcie zrobiłem przy ul. Malczewskiego, choć budynek, którego boczna ściana jest widoczna, mieści się przy Fabrycznej. Zaciekawiły mnie widoczne na ścianie odsłonięte fragmenty muru, które pojawiły się ostatnio przy skuwaniu tynku z widocznej ściany. Myślałem, że to może ślad po dawnej przybudówce. Ale przecież dawne kasyno zakładów Deichsla (czyli powojennego "Linodrutu", a obecnego "Trawipolu II") - czyli budynek Klubu Tanecznego "Forum" widoczny na zdjęciu - posiadało południową widoczną ścianę zwieńczoną attyką schodkową, co widać na starym zdjęciu kasyna całkiem z prawej (poniżej mojego). Właśnie w trakcie skuwania tynku pierwotna forma ściany ukazała swoje oblicze, co uwidoczniło też, o ile podniesiono dach kasyna, zabudowując wspomnianą attykę.

Zdjęcie pożyczone ze strony zabrze.aplus

Ul. Malczewskiego

Właściwie róg ul. Sobieskiego i Pilicha Malczewskiego.

Stationary Traveller

Taki tytuł nosi płyta grupy Camel z roku 1984. Niezła płyta, jednak wolę ich pierwsze cztery z lat 70. Pisze o niej dlatego, iż zdjęcie, które ostatnio zrobiłem, skojarzyło mi się z jej świetną okładką autorstwa londyńskiego Studia Artifex (niestety, nie dokopałem się do autora fotografii). W zasadzie, zdjęcie zrobiłem bez zamiaru porównywania z tą okładką. Po prostu po jego wykonaniu i konwersji do czerni i bieli, zauważyłem pewne podobieństwo do wspomnianej okładki. Brak na moim wszakże osoby, ale są stare mury, jest przekątnie padająca smuga światła, jest nawet podobna organizacja przestrzeni i jest zimno/zima (co na okładkowym zdjęciu widać po stroju kobiety i parze z jej wydechu). A gdzie je zrobiłem? Ulica Malczewskiego.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - narożny dom

Na rogu ul. Malczewskiego i Sobieskiego stoi narożny dom charakterystyczny dla zabudowy wielkomiejskiej. Stanowi on relikt po zabudowaniach, które znajdowały się tutaj przed laty (większość wyburzono w latach 70 XX w.). Kamienicę tą wybudowano prawdopodobnie na samym początku XX w., w 1905-1910 r. Posiada on cechy eklektyzmu. Obok ostał się również przyklejony do niego niższy budynek wybudowany w podobnych latach. 


Oba budynki, choć w zasadzie wchodzą w obręb os. Sobieskiego, to jednak ze względu na inny typ zabudowy umieściłem je w Kwartale "Przy Linodrucie".   

Podwórko obu budynków jest otwarte z obu stron i wychodzi niemal bezpośrednio na zabudowę os. Sobieskiego. Czerwona cegła stanowi charakterystyczny element podwórek aż po lata 30 XX w.

08. Kwartał "Przy Linodrucie"

Wciąż jesteśmy w zabrzańskiej dzielnicy Centrum Południe. Kwartał "Przy Linodrucie" obejmuje teren wokół zieleńca przy ul. Malczewskiego i Fabrycznej, znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie "Linodrutu" (obecnie "Trawipol II"). Kwartał ten obejmuje grupę 10 budynków o kompletnie różnorodnym rodowodzie architektonicznym (od secesji, przez neoklasycyzm i eklektyzm, architekturę kolejarską, po socrealizm). Zebranie tak różnorodnej architektury w jednym miejscu pod nazwą "Kwartału >>Przy Linodrucie<<" (zaznaczam, ze jest to podział typowo subiektywny) wynika z jedynie z faktu, iż żaden z w/w budynków nie należy do os. Sobieskiego, do zabudowań Domu Muzyki i Tańca, zabudowań fabrycznych "Linodrutu", ani do Kwartału AK, wydzielonego po północno-zachodniej stronie fabryki.
Pokaż Kwartał "Przy Linodrucie" na większej mapie

Wciśnięta apteka / Squeezed between

W ścianie "Linodrutu" na ul. Fabrycznej znajduje się apteka - prostokątny budynek, chyba z lat 50., wciśnięty w ścianę zakładu. Klimatyczny ewenement.