08. Kwartał "Przy Linodrucie" - dawne kasyno

Ostatnim z budynków w omawianym kwartale jest otoczony platanami podłużny budynek szkoły tańca Klub Taneczny "Forum" przy ul. Fabrycznej. Budynek składa się z kilku brył, z czego najstarszą część stanowią elementy o spadzistych dachach. Pozostałe podłużne niskie skrzydła dobudowano (łącznik z niższym budynkiem) lub zmodernizowano (widoczna podłużna część budynku, mieszcząca sale taneczne) w latach 60-70 XX w. Budynek został wybudowany w latach 1907-08 i pierwotnym jego przeznaczeniem było kasyno dla urzędników fabryki Adolfa Deichsla (czyli "Linodrutu").

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - trzy bramy

Przy poprzednio wspomnianym budynku, w zasadzie na jego podwórku, stoi drugi mniejszy, niemal sześcienny, również ceglany. Od strony podwórka posiada on 3 charakterystyczne drewniane wrota, prawdopodobnie do garaży. Osobiście kojarzy mi się to z rozwiązaniami stosowanymi w stadninach koni. Piętro jest zamieszkane.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - u zbiegu ulic

U zbiegu ul. Sobieskiego i Armii Krajowej znajduje się największy budynek tego kwartału. Jest to socrealistyczny blok mieszkalny z lat 50 XX w. Budynek ten cechuje się charakterystycznym portalem, stanowiącym wejście do biur "Linodrut S.A.", obecnie nieczynnych, pozostałości po okresie prywatyzacji w latach 90 XX w.   

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - apteka

W obszarze omawianego kwartału znajduje się też stojący przy ul Fabrycznej budynek, mocno zintegrowany z zabudową "Linodrutu", choć od niej się różniący. Chodzi tu o budynek, w którym znajduje się apteka, o której już kiedyś pisałem. Budynek prawdopodobnie służył kiedyś jako zaplecze lekarskie (przychodnia?) dla pracowników "Linodrutu". Prawdopodobnie został wybudowany w latach 60-70 XX w. lub też wtedy zmodernizowany jako element starszej zabudowy.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - część zachodnia - suplement

Nawiązując do wcześniej już pokazanego podwórka przy ul. Armii Krajowej, nie mógłbym zapomnieć pokazać budynków, do których ono należy. Te dwa jednopiętrowe ceglane budynki z początków XX w. znajdują się naprzeciwko opisanych już budynków administracji kolejowej. Mają one budowę symetryczną, po jednej przelotowej klatce i nie wyróżniają się szczególnymi cechami architektonicznymi. Jeden z nich posiada dach dwuspadowy, drugi - płaski. Ściany mniejszego z nich sąsiadują bezpośrednio ze ścianami hali fabrycznej "Linodrutu".

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - secesja

Omawiany kwartał, choć niewielki, grupuje naprawdę ciekawe obiekty architektury początków XX w. Widoczna poniżej kamienica, znajdująca się przy ul. Armii Krajowej, reprezentuje dosyć rzadki w Zabrzu, przynajmniej poza śródmieściem, obiekt secesyjny (ok. 1905 r.). Piękny i samotny w swej odmienności budynek.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - narożny dom

Na rogu ul. Malczewskiego i Sobieskiego stoi narożny dom charakterystyczny dla zabudowy wielkomiejskiej. Stanowi on relikt po zabudowaniach, które znajdowały się tutaj przed laty (większość wyburzono w latach 70 XX w.). Kamienicę tą wybudowano prawdopodobnie na samym początku XX w., w 1905-1910 r. Posiada on cechy eklektyzmu. Obok ostał się również przyklejony do niego niższy budynek wybudowany w podobnych latach. 


Oba budynki, choć w zasadzie wchodzą w obręb os. Sobieskiego, to jednak ze względu na inny typ zabudowy umieściłem je w Kwartale "Przy Linodrucie".   

Podwórko obu budynków jest otwarte z obu stron i wychodzi niemal bezpośrednio na zabudowę os. Sobieskiego. Czerwona cegła stanowi charakterystyczny element podwórek aż po lata 30 XX w.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - neoklasyk

We wschodniej części kwartału, tuż za DMiTem, stoi bardzo interesujący budynek, choć dla laika dość niepozorny, na dodatek skryty wśród drzew - w ciepłym okresie roku, kiedy liście na drzewach, niemal niewidoczny. Budynek ten, zbudowany został w stylu historyzmu o cechach neoklasycystycznyxh, prawdopodobnie w II poł. XIX w.

Choć od strony ulicy wygląda dosyć niepozornie, od strony podwórka prezentuje się nad wyraz ciekawie. Asymetryczna zabudowa elewacji, z balkonami, wykuszami, wysuniętymi poza obręb klatkami, schodami z galeriami, bardzo ubogaca dosyć monotonną bryłę budynku.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - część zachodnia - stare podwórko

Przy ul. AK, naprzeciwko wspomnianych kolejarskich bloków, stoją dwa budynki, wtopione nieco w stojące wzdłuż wspomnianej ulicy ściany "Linodrutu", które w tym miejscu tworzą jakby niszę, mieszczącą owe dwa oraz wąskie malownicze podwórko.

Była już o tym podwórku mowa w początkach tego blogu (tu, tu i tu), jednakże z nowym podejściem chciałem jeszcze raz na nie spojrzeć.

08. Kwartał "Przy Linodrucie" - część zachodnia

Część zachodnia tego kwartału to zabudowania po północnej stronie ul. AK, zaraz przy trakcie kolejowym Zabrze-Gliwice - dwa budynki o typie architektury kolejarskiej.

Budynki te to typowe dwuklatkowce o spadzistych dachach i o pionach klatek wyodrębnionych nieco poza elewację. Oba budynki połączone są ok 4 m murem, stanowiącym zamknięcie wąskiego podwórka od strony ulicy.

08. Kwartał "Przy Linodrucie"

Wciąż jesteśmy w zabrzańskiej dzielnicy Centrum Południe. Kwartał "Przy Linodrucie" obejmuje teren wokół zieleńca przy ul. Malczewskiego i Fabrycznej, znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie "Linodrutu" (obecnie "Trawipol II"). Kwartał ten obejmuje grupę 10 budynków o kompletnie różnorodnym rodowodzie architektonicznym (od secesji, przez neoklasycyzm i eklektyzm, architekturę kolejarską, po socrealizm). Zebranie tak różnorodnej architektury w jednym miejscu pod nazwą "Kwartału >>Przy Linodrucie<<" (zaznaczam, ze jest to podział typowo subiektywny) wynika z jedynie z faktu, iż żaden z w/w budynków nie należy do os. Sobieskiego, do zabudowań Domu Muzyki i Tańca, zabudowań fabrycznych "Linodrutu", ani do Kwartału AK, wydzielonego po północno-zachodniej stronie fabryki.
Pokaż Kwartał "Przy Linodrucie" na większej mapie