Kamienice, kamienice (2)

Kolejne dwa przykłady biskupickich kamienic z ul. Bytomskiej. Pierwsza jest bardzo ciekawa, bo posiada trzy charakterystyczne wysokie przypory. Druga to typowa okazała wielkomiejska kamienica narożna, typowa raczej dla obszarów śródmiejskich większych miast (3 piętra + poddasze z dachem dwuspadowym), niż do ich dzielnic. Ale świadczy to tylko o tym, jakie znaczenie miały Biskupice na przełomie XIX i XX w., kiedy to budowano te okazałe budynki dla bogatych przemysłowców.

Kamienice, kamienice

Skoro już jestem przy Biskupicach, nie mogłem sobie odmówić uwiecznienia kliku stojących tam kamienic. Poniżej dwie (bo małego budynku na drugim zdjęciu nie zaliczam do kamienic, to raczej familok) przy ul. Bytomskiej.

Dwa "jedynaki"

Skoro już jestem przy "jedynakach" na ul. Armii Krajowej, nie można pominąć dwóch pięknych kamienic z początków XX w.: eklektycznej (pierwsza) i secesyjnej. Pierwsza dosyć zaniedbana, częściowo odmalowana (i pomalowana), ze śladami dawnego remontu (elewacja po lewej u góry). W prawej ścianie na parterze znajduje się spożywczak (to od niego te odmalowane okna), widoczny w tym poście. Z klatki schodowej tego budynku robiłem to zdjęcie od strony podwórka. 

Druga kamienica jest w lepszym stanie i, na szczęście, jeszcze nie pokryta styropianem, dzięki czemu widać elementy secesyjne: piękne "herbowo-roślinne" zdobienia szczytu elewacji klatki schodowej (widoczne bliżej tu) i zdobiony gzyms asymetrycznej przybudówki.

Podobny bydynek

Tego typu budynków na Górnym Śląsku jest dosyć dużo. Podobny znajduje się na ul. Bytomskiej w Biskupicach (trzecie zdjęcie w tym poście). Konstrukcja jest podobna: bryła zbliżona do sześcianu, płaski jednospadowy dach, niewyszukana elewacja o układzie poziomym, na parterze usługi, a na piętrze (tylko jednym) mieszkania, zlokalizowane z reguły przy głównych traktach handlowych (rzadko oddalone od centrów miast lub ośrodków handlowych), budowane w okolicy początków XX w. Często mija się tego typu budynki, ale wtedy, kiedy trzeba, nie umiem sobie przypomnieć lokalizacji kolejnego. Poniższy znajduje się przy ul. Armii Krajowej wciśnięty pomiędzy współczesne bloki. Czyli ponownie zachowany relikt czasów przeszłych. Sąsiadującą zabudowę wyburzono pod budowę bloków, ale ten jeden (i pierzeja budynków po drugiej stronie ulicy) się ostał.

Samotnik

Przy ul. Chełmońskiego znajdują się dwa "jedynaki", czyli samotne kamienice (nie połączone ścianą z inną), tutaj na dodatek jednopiętrowe (pozostałe są dwupiętrowe). Nie liczę modernistycznego budynku przy skrzyżowaniu z ul. Skłodowskiej-Curie. Sfotografowałem jednego z nich; na drugi przyjdzie jeszcze pora. Ciekawi mnie w nim - co jest zresztą dosyć popularne w budynkach z czerwonej cegły z początków XX w. - obecność ślepych okien (tzw. blendy) na parterze i piętrze (drugi jedynak ma za to dwie blendy na bocznej ścianie). Wiem, że to głównie dla celów estetycznych, ale  dlaczego by tam nie wstawić po prostu okien? Zakładam, że blendy są na wysokości korytarzy i uzupełniają po prostu nieparzystą harmonię okien. Ale na poddaszu też wstawiono 2 blendy (tym razem w podziale parzystym). W jakim celu? 

Ciekawi mnie właśnie zdobnictwo stosowane w prostych kamienicach mieszczańskich, czy nawet robotniczych, tamtego okresu. Bo jeśli mowa o zdobnictwie, to przecież widoczne też są proste gzymsy: działowe, między piętrami, i główny, u szczytu. Powyższe zdobnictwo jest popularne na Górnym Śląsku w budynkach przedwojennych. Będę musiał kiedyś zagadnieniom tego typu architektury poświecić kilak postów, bo już czuję, że to ciekawy temat.

Jedynaki

Czyli samotnie stojące budynki, tutaj kilka przykładów z Biskupic: pierwszy z ul. Ziemskiej, kolejne dwa z Bytomskiej.