12. Osiedle DEWOG - między rzędami

Między rzędami budynków osiedla znajdują się długie obszary zajęte głównie przez tereny zielone: place zabaw, miniparki (zadrzewione miejsca), a nawet drzewa owocowe.

Na jednym z nich (między IV a V rzędem) znajduje się nawet stolik do gry w szachy, jednak nieco sponiewierany.

Natomiast między II a III rzędem znajduje się tajemnicza betonowa płaska konstrukcja o kształcie boiska do piłki nożnej, lecz dużo mniejsza. Prawdopodobnie jest to pozostałość po zbiorniku wodnym (basenie lub fontannie). Otaczający murek wyburzono - ostał się tylko betonowy słupek.

12. Osiedle DEWOG - modernistyczna szkoła

Między IV a V rzędem, juz przy ul. Damrota, znajduje się budynek Zespołu Szkół Specjalnych Nr 38. Został on wybudowany w stylu modernistycznym w roku 1911. I tu pojawia mi się pewna nieścisłość, gdyż wg "Leksykonu zabytków architektury Górnego Śląska" Józefa Pilcha, osiedle jako całość wybudowano w latach 1929-1930, o czym pisałem w pierwszym poście na jego temat; natomiast strona szkoły podaje rok 1911. Prawdopodobnie jednak obie informacje są prawdziwe - szkoła powstała pierwsza, osiedle usytuowano tak, aby umieścić jej budynek w jego ramach tak, jakby była integralną częścią osiedla.

Budynek sam w sobie stanowi ciekawy przykład architektury modernistycznej na Górnym Śląsku. Polecam go wszystkim fanom modernizmu (wiem, że na Śląsku jest spora grupa fanów tego stylu).

12. Osiedle DEWOG - jak współczesne bloki

Choć os. DEWOG to konstrukcja przedwojenna, to właśnie idea funkcjonalizmu nadawała już w tych latach we wschodniej Europie (w Europie zachodniej działo się to nieco wcześniej) budowlom niemal współczesny kształt blokowisk. W zasadzie jedyna różnicą była wysokość budynków. Długie ciągi takich długich niewysokich bloków to właśnie główna cecha os. DEWOG. Na poniższym zdjęciu typowy przedstawiciel "przedwojennego bloku" na tym osiedlu (rząd IV). Po lewej widoczny fragment modernistycznego budynku Zespołu Szkół Specjalnych Nr 38.

12. Osiedle DEWOG - poprzeczny

Między II a III rzędem stoi, poprzecznie do całego układu, łącząc dwa "wieżowce", 5-piętrowy galeriowiec. Góruje on nad wewnętrznymi dziedzińcami i niższymi zabudowaniami: poniżej pawilony Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej "Damrota" Sp. z o.o.

Galeriowiec ten jest w zasadzie budynkiem wolnostojącym - jedynym połączeniem z rzędami II i III są cztery łączniki: korytarze zabudowane luksferami. Takie rozwiązanie stanowi ewenement, nie wiem, czy na Śląsku, ale w Zabrzu na pewno.

12. Osiedle DEWOG - monotonne ściany

Ulica Żółkiewskiego jest jedną z dwóch ulic, znajdujących się w całości na terenie osiedla. Znajduje się ona pomiędzy I a II rzędem budynków. Widok ulicy przypomina w pewnym sensie korytarz - galeriowce, które od strony podwórka posiadają właśnie galerie, od strony ulicy prezentują ściany o monotonnym podziale. Krajobraz ulicy ubarwiają jedynie wierzby - "atrakcje" pojawiają się dopiero w połowie jej długości (lub inaczej: w osi osiedla), o czym pisałem w poprzednim poście.